Naakt... de eeuwige taal in de plastische kunst.

 Evolutie van  naakt in het algemeen.

In vele gemeenschappen in warme klimaten was naaktheid, of bijna naaktheid, de standaard praktijk zowel voor mannen als voor vrouwen, tot de komst van de Westerse cultuur. In bepaalde Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse culturen waren de mannen geheel naakt, met uitzondering van een touw rond hun middel. Met dit touw vond men zich adequaat gekleed om te jagen of om aan groepsbijeenkomsten deel te nemen. Zonder het touw, vonden zij zich naakt. Bij een aantal stammen op Nieuw-Guinea dragen de mannen alleen een peniskoker. Hoewel deze koker het zicht op de penis zelf verbergt, zien zij er van grotere afstand uit als een grote fallus in erectie. Een man zonder koker, werd echter bezien als schaamtevol naakt. Ook onder de Chumash-indianen in zuidelijk Californië waren de mannen gewoonlijk naakt, en de vrouwen meestal topless.

Ook de oorspronkelijke Amerikanen in het Amazonegebied liepen over het algemeen naakt, of bijna naakt. Bij veel stammen was de enige kleding die de mannen droegen een middel om de voorhuid van de penis dicht te klemmen. Andere indianenstammen vermeden echter naaktheid. Zo zorgden de Quechua ervoor behoorlijk bedekt te blijven.

Over het algemeen is men het erover eens dat de eerste mens van nature naakt leefde. Antropologen hebben het beeld dat mensen in eerste instantie dierenhuid of plantaardig materiaal gingen gebruiken om zichzelf tegen het klimaat te beschermen, vooral vanaf het moment dat de eerste mensen migreerden naar andere klimaatgebieden. Vanuit bijbels standpunt ziet men dat de eerste mensen, Adam en Eva, na het eten van de vrucht, zich gingen schamen, waarna zij zich bedekten met vijgenbladeren. Deze vijgenbladen (die met wat fantasie de vorm van een penis met scrotum vertonen) werden dan ook vaak in de kunst gebruikt om de geslachtsdelen af te dekken. Naaktheid zelf was dus geen zonde, maar inmiddels wordt het door gelovige mensen wel zo bekeken, en ontstond het westerse taboe op naaktheid.

In andere culturen is de houding tegen naaktheid echter verschillend.

 

 

 

 

In de 6e eeuw deed de preutsheid meer opgang. Benedictus van Nursia schreef voor dat monniken geheel gekleed moesten slapen. Tot aan het begin van de 8e eeuw werden christenen in West-Europa in naakte toestand gedoopt, als Adam en Eva voor de zondeval. In de Karolingische tijd verdween deze gewoonte en kreeg naaktheid een seksuele bijbetekenis die het voorheen niet had. Tegelijkertijd werd Christus tijdens de kruisgang voortaan afgebeeld in een lange tuniek, het colobium.

Europese mannen droegen lange tunieken tot aan de 15e eeuw. Vanaf dat moment verscheen kleding die de genitaliën weliswaar bedekte, maar tegelijk de aandacht erop vestigde, zoals strakke broeken.

In het Victoriaanse tijdperk werd openbare naaktheid geheel niet meer getolereerd. Zelfs objecten die vaag menselijk waren moesten worden bedekt. Bijvoorbeeld vond men het niet netjes als tafelpoten onbedekt bleven. Meubels kregen een soort rokjes aan om de poten te bedekken. Op de stranden kwam een scheiding tussen mannen en vrouwen.

In de 19e eeuw was naaktheid in de Franse Salonkringen acceptabel, zolang het om een "klassieke" setting ging. In het begin van de 20e eeuw was het indecent op sommige stranden als de mannelijke tepels zichtbaar waren. De wollen badpakken, zeker als ze nat waren, verborgen echter de mannelijke vormen geheel niet.

Vanaf het midden van de twintigste eeuw werd naaktheid langzamerhand meer geaccepteerd, in eerste instantie thuis, later steeds meer in het openbaar.  In sommige delen van de wereld, waaronder West-Europa, is het geheel geaccepteerd om topless op het strand te liggen.

 

 

 

 

Naaktheid wordt door de één geassocieerd met lichamelijke (vaak vrouwelijke) schoonheid en door de ander in verband gebracht met seksuele gevoelens.                                                                                    Voor velen is het zien of tonen van de mannelijke geslachtsorganen daarom nog een groot taboe, omdat deze vooral met seksualiteit in verband worden gebracht.

Het commercieel naakt is in onze maatschappij daarentegen algemeen aanvaard. In de vele reclame-uitingen op TV, of in bushokjes maken de adverteerders van het geldende taboe gebruik om met steeds meer naakt de aandacht voor hun product te trekken.